روشهای استخراج روغن

نقطه مشترک بخش استخراج روغن که از فرآورده های طبیعی و گیاهی به دست می آید، دستگاه های پرس روغن می باشد. استفاده از ماشین های روغن پرس سرد در استخراج روغن در سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است. بزرگترین مزیت استفاده از روش پرس سرد بدست آوردن بالاترین کیفیت محصول روغنی است. به همین دلیل در بسیاری از تاسیسات صنعتی از ماشین های پرس روغن و فرآیند استخراج روغن با کیفیت بالا استفاده می شود. گیاهانی مانند زیتون، بادام، کنجد و زیره سیاه رایج ترین محصولات استخراج شده از روغن هستند. دستگاه ارده گیر ، دستگاه کره گیر و دستگاه شالی کوب را از گروه صنعتی بتین خریداری کرده و سالم ترین مواد را تازه استفاده درست کنید و استفاده ببرید.

در این مقاله با اصول کار محصولات دستگاه روغن گیری آشنا می شوید.

استخراج روغن چیست؟

استخراج یا پرس روغن فرآیندی است که در نهایت ظاهر یک محصول را نزدیک به روغنی که می شناسیم می بینیم. تکنیک های مختلفی برای تکمیل این مرحله از تولید روغن وجود دارد.

استخراج روغن دانه یک فرآیند تبدیل طبیعی کشاورزی و غذایی است که هدف آن استخراج روغن از هسته گیاه است. این تبدیل که در ماشینی به نام دستگاه روغن پرس صورت می گیرد در دو مرحله اساسی انجام می شود: پرس (آسیاب یا پرس) دانه و سپس جداسازی قسمت روغنی از سایر اجزا.

استخراج روغن با سه روش مختلف انجام می شود.

1. استخراج سرد
2. استخراج گرم
3. استخراج با حلال

۱. استخراج سرد (استخراج روغن با فشار سرد)

پرس سرد فرآیند مکانیکی فشار دادن بذرها بدون افزودن آب داغ یا گرم کردن خود بذر است.

به عنوان یک روش استخراج روغن، پرس سرد (که روی برچسب مشخص می شود) بدون شک طبیعی ترین است و محصولی با کیفیت برتر را ارائه می دهد که خواص محصولی را که از آن مشتق شده است حفظ می کند. معمولا روغن اکسید نمی شود و دارای خواص ارگانولپتیک عالی است.

برچسب ها همیشه می گویند “به دست آمده توسط روش های مکانیکی”، که می تواند بسته به روش استخراج استفاده شده اضافه شود: “فشار سرد”.

به طور کلی، پرس سرد در دمای بالاتر از ۲۷ درجه سانتیگراد کار می کند. و این تضمین می کند که بهترین کیفیت روغن استخراج شده، حتی به قیمت بازدهی نه چندان بالا. دستگاه های استخراج روغن پرس سرد روغنی سرشار از عطر و آنتی اکسیدان تولید می کنند. روش استخراج روغن پرس سرد بر کیفیت محصول نهایی تمرکز دارد. با استخراج سرد، روغن به گونه ای تولید می شود که شرایط حرارتی هیچ تغییری در این ماده غذایی ارزشمند ایجاد نمی کند. بهترین کیفیت روغن ها با استخراج و تنها با فرآیندهای مکانیکی به دست می آید. با توجه به رنگ، عطر و ترکیب هر روغن، خواص آن ممکن است بسته به محل کاشت و نوع بذر مورد استفاده متفاوت باشد.

طبق تحقیقات انجام شده پرس سرد:

• کیفیت روغن را بهبود می بخشد،
• رنگ و عطر میوه ای روغن را افزایش می دهد،
• پلی فنول ها که اکسید کننده های طبیعی عالی هستند، در فاضلاب پراکنده نمی شوند و حفظ روغن را بهبود می بخشند.

استخراج سرد فرآیند مکانیکی است که در آن بذر به “Decanter” فرستاده می شود که مراحل مختلف را بر اساس اصل فیزیکی سانتریفیوژ و اختلاف چگالی استخراج می کند.

۲. استخراج داغ (استخراج روغن پرس داغ)

پرس گرم با گرم کردن دانه با آب داغ در حین استخراج روغن، افزایش دمای بذر به ۲۹ تا ۳۰ درجه سانتیگراد و حفظ آن در سطح رطوبت مناسب حاصل می شود. در این دماها، برخی از آنزیم‌هایی که به طور طبیعی در دانه‌ها یافت می‌شوند فعال می‌شوند و می‌توانند امولسیون روغن-آب را تجزیه کنند. این آنزیم ها به این معنی است که کنترل بسیار بیشتری از فرآیند توسط اپراتور مورد نیاز است تا محصول را تغییر ندهد. استخراج روغن با پرس داغ امکان اکسیداسیون بیشتر و پردازش کامل بذرها را فراهم می کند. در این حالت، استخراج روغن توسط یک فرآیند شیمیایی-فیزیکی پشتیبانی می شود و در نتیجه بازدهی بالاتری حاصل می شود.

س گرم با دمای نزدیک به دمای جوش روغن شامل اکسید شدن و از بین رفتن مواد ضروری و از بین رفتن روغن های به اصطلاح غیراشباع می شود. بنابراین روغن بدست آمده خوراکی نیست. فرآیندهایی مانند حذف اسید، تغییر رنگ، حذف بو در استخراج روغن با پرس داغ اعمال می شود.

روغن فشرده داغ (که در آن دانه ها از قبل گرم می شوند) و همچنین روغن به دست آمده از پرس دوم (یعنی از دانه های قبلاً فشرده شده) باید تحت یک فرآیند تصفیه قرار گیرند.

۳. استخراج با حلال

استخراج روغن با حلال ها بر روی بقایای استخراج داغ انجام می شود تا روغن به دام افتاده بازیابی شود.

دانه ها خرد شده و در یک حلال آلی، معمولاً یک هیدروکربن با وزن مولکولی کم مانند هگزان یا هپتان، با حرکات آهسته غوطه ور می شوند. دما به ۱۵۰ درجه سانتیگراد افزایش می یابد و حلال تبخیر می شود. روغن تحت فشار فیلتر شده و برای تصفیه فرستاده می شود، در حالی که بقایای دانه ها بازیابی شده و به آرد تبدیل می شوند.

بهترین روش استخراج روغن چیست؟

پس از صحبت در مورد روش های مختلف استخراج روغن، مفید است که با یک توصیه خاتمه دهیم. یکی از سوالات تکراری در این مواقع این است که “کدام روغن را انتخاب کنیم؟”

روغنی که بیشترین فایده را برای سلامتی انسان دارد، روغن فشرده سرد است که بهترین روغن در سراسر جهان محسوب می شود. به خصوص زمانی که روغن سرد و خام مصرف می شود باید همیشه در رژیم غذایی ما ترجیح داده شود. روغن های مختلفی را می توان برای سرخ کردن استفاده کرد که نقطه دود بالاتری دارند و خطر فساد کمتری دارند. در هر صورت، هر انتخابی که داشته باشیم، به یاد داشته باشیم که فقط روغن های فشرده سرد را برای مصرف خام انتخاب کنیم. روغن فشرده سرد نسبت به سایرین گران تر است، اما قطعا برای مصرف کنندگان سالم تر است.

مزایای روغن پرس سرد

اولین استخراج روغن پرس سرد امکان استخراج محتوای موجود در میوه را فراهم می کند و در عین حال مقدار مواد غنی از مواد معدنی، ویتامین ها و خواص آنتی اکسیدانی را برای بدن حفظ می کند. از این روش برای به دست آوردن بهترین روغن نباتی با کیفیت طبق دستورالعمل استفاده می شود.

بنابراین بهترین کیفیت روغن ممکن برای مواد غذایی و لوازم آرایشی با پرس سرد به دست می آید.

پرس سرد بهترین نوع روغن گیاهی طبیعی است. درجه اسیدیته آن کمتر از روغن های دیگر است.

روغن های ارگانیک تایید شده را می توان تنها با فشار مکانیکی (گرم یا سرد) دانه ها به دست آورد: بنابراین، روغنی که با استخراج با حلال به دست می آید هرگز نمی تواند آلی در نظر گرفته شود.

تفاوت روغن های پرس سرد و پرس گرم در چیست؟

• در روش پرس گرم دانه را در حرارت ۱۰۰درجه داغ میکنند اما روش پرس سرد دانه حرارت نمیبیند.
• روش پرس گرم با سرعت بیشتری نسبت به پرس سرد روغنگیری انجام میشود.
• روش پرس گرم در تولیدات انبوه استفاده میشود اما روش پرس سرد در ظرفیت های پایین.
• روغن بدست اماده در روش پرس گرم به صرفه تر و با قیمت کمتری به بازار عرضه میشود اما پرس سرد گرانتر است.
• روش پرس گرم بدلیل دمای بالای روغن تمامی ویتامین های موجود در دانه از بین میرود امادر روش پرس سرد روغنی با کیفیت تولید میشود.
• در روش پرس گرم رنگ و طعم و عطر روغن از بین میرود اما در روش پرس سرد اینگونه نیست.
• روغن پرس گرم به اطلاع عامیانه به روش شیمیایی روغنگیری شده است اما پرس گرم روغنی طبیعی استخراج میکند.
• مزایای پرس گرم:
  • بازدهی بالاتر؛ یعنی استخراج مقدار بیشتری روغن از دانه‌ها.
  • سرعت بالاتر در فرآیند استخراج.

  معایب پرس گرم:

  • کاهش کیفیت روغن به دلیل تخریب برخی از مواد مغذی و ویتامین‌ها در اثر حرارت.
  • تغییر در طعم و عطر طبیعی روغن.

  • روغن گیری به روش سنتی

     

    روغن گیری به روش سنتی بیشتر در گذشته مورد استقبال بوده است؛ اما بعضی از تولیدکنندگان هنوز هم بنا به درخواست خریداران روغن‌های گیاهی مختلف را به روش سنتی تهیه می‌کنند. در این  روش، روغن به دلیل استرلیزه نبودن وسایل و ابزارهای مورد استفاده در فرایند روغن‌گیری، بهتر است محصول نهایی برای مصرف خوراکی استفاده نشود. در روش روغن گیری سنتی از دستگاه‌های بزرگی که ساخته دست هستند و شباهت بسیار زیادی به آسیاب‌های سنگی قدیمی دارند استفاده می‌شود.

     

    مثلاً برای تهیه روغن  کنجد، دانه‌های آن را خوب شسته و درون این آسیاب‌ها می‌ریزند. با چرخش چرخ آسیاب در مرور زمان دانه‌های کنجد یا دانه‌های دیگر به مرور و آهسته له می‌شوند و مواد اولیه آن، شکل و حالت خمیری به خود می‌گیرند. بعد از این مرحله خمیر حاصل از عملیات را درون یک مخزن که در واقع یک سطل استوانه‌ای شکل با سوراخ‌های بسیار زیاد روی بدنه‌ی آن است، می‌ریزند. سپس روی خمیر را با یک شیء سنگین وزن، مثل سنگ آسیاب، که به اهرام وصل است، قرارمی‌دهند و  فشار اهرم را روی خمیر بیشترمی‌کنند تا روغن از سوراخ‌های ریز روی بدنه‌ی مخزن استخراج شود.